De geest als bondgenoot

Leer je geest kennen, richt je aandacht en ontwikkel focus en innerlijke rust en vrede.

Een praktisch online programma van acht weken waarin je leert hoe je geest werkt, hoe gedachten en emoties je beïnvloeden en hoe je door aandacht, bewustzijn en zelfonderzoek bewuster kunt leven.

Gebaseerd op inzichten uit de klassieke Yogafilosofie.

Verlang je naar meer rust in je hoofd en vrede met jezelf en de wereld om je heen?

Misschien merk je dat je gedachten voortdurend bezig zijn. Met wat er is gebeurd, wat er nog moet gebeuren of wat je graag anders zou willen zien.

Je aandacht dwaalt af, emoties beïnvloeden je reacties en soms lijkt het alsof je geest een eigen leven leidt.

Je probeert rust te vinden door te wandelen, te ontspannen, Yoga te beoefenen of te mediteren. En misschien lukt dat ook, voor even. Maar zodra het dagelijks leven weer je aandacht vraagt, merk je hoe gemakkelijk de onrust terugkeert.

Je kunt niet altijd bepalen wat er om je heen gebeurt. Maar je kunt wel leren hoe je je verhoudt tot wat je denkt, voelt en ervaart.

Binnen de klassieke Yogafilosofie neemt het leren kennen en trainen van de geest een belangrijke plaats in.

In De geest als bondgenoot ontdek je hoe je je aandacht kunt richten, je gedachten en reacties beter leert begrijpen en stap voor stap meer gelijkmoedigheid, focus en innerlijke rust en vrede kunt ontwikkelen.

Niet door gedachten of emoties te onderdrukken, maar door aandacht, bewustzijn en zelfonderzoek.

Een beoefening die niet ophoudt wanneer de les voorbij is, maar doorwerkt in hoe je leeft.

Herken je dit?

Je merkt hoe gemakkelijk je aandacht afdwaalt

Je wilt je ergens op concentreren, maar voordat je het weet, ben je alweer met iets anders bezig. Gedachten over gisteren, plannen voor morgen of alles wat je nog moet doen, vragen voortdurend je aandacht.

Je verlangt naar meer helderheid en wilt leren om je aandacht bewuster te richten, zonder telkens te worden meegenomen door alles wat in je geest opkomt.

Je gedachten en emoties beïnvloeden hoe je reageert

Soms merk je pas achteraf dat je vanuit irritatie, angst, frustratie of verwachtingen hebt gereageerd.

Je wilt beter begrijpen hoe gedachten en emoties ontstaan, hoe ze je gedrag beïnvloeden en hoe je ruimte kunt creëren tussen wat je ervaart en hoe je handelt.

Je verlangt naar meer innerlijke rust en vrede

Misschien ervaar je tijdens een Yogales, meditatie of een rustig moment ontspanning, maar merk je dat die rust in het dagelijks leven gemakkelijk verdwijnt.

Je wilt ontdekken hoe je ook met onrust, veranderingen en uitdagingen kunt omgaan zonder voortdurend door alles te worden meegesleept.

Niet alleen rust ervaren wanneer alles om je heen rustig is, maar ook leren hoe je innerlijke rust en vrede kunt ontwikkelen wanneer het leven anders verloopt dan je had gehoopt.

Je wilt jezelf beter leren kennen en begrijpen

Waarom denk je wat je denkt? Waarom reageer je zoals je reageert? Welke verlangens, verwachtingen en terugkerende patronen herken je bij jezelf?

Je wilt niet alleen nadenken over deze vragen, maar leren waarnemen wat er daadwerkelijk in jou gebeurt.

Je wilt Yoga ook buiten de Yogamat beoefenen

Misschien volg je al jarenlang Yogalessen en ervaar je wat de fysieke beoefening je brengt. Tegelijkertijd ben je nieuwsgierig naar andere onderdelen van Yoga, zoals concentratie, meditatie, aandacht en zelfonderzoek.

Je wilt ontdekken hoe je de inzichten uit de klassieke Yogafilosofie kunt meenemen in je dagelijks leven.

Hoe zou het voor je zijn als…
  • je beter leert herkennen wanneer je aandacht afdwaalt en hoe je haar opnieuw kunt richten?
  • je bewuster wordt van je gedachten, gevoelens en automatische reacties?
  • je ontdekt hoe verlangens, verwachtingen en gehechtheid je innerlijke toestand beïnvloeden?
  • je leert omgaan met aangename en onaangename ervaringen zonder daar onmiddellijk op te reageren?
  • je steeds vaker innerlijke rust en vrede en gelijkmoedigheid kunt ervaren, ook wanneer het leven niet altijd rustig verloopt?
  • je een persoonlijke beoefening ontwikkelt die je ook na het programma zelfstandig kunt voortzetten?

Dat is waar we gedurende acht weken aandacht aan besteden.

De geest als bondgenoot

Een praktische kennismaking met het trainen van de geest

Je geest is voortdurend actief. Je denkt, voelt, herinnert, verlangt, verwacht en reageert. Soms zonder dat je je daarvan bewust bent.

Maar hoe goed ken je eigenlijk de werking van je eigen geest?

Kun je herkennen wanneer je gedachten je aandacht meenemen? Ben je je bewust van de verwachtingen die je hebt? Merk je wanneer je vanuit gewoonte reageert in plaats van bewust te handelen?

Het trainen van de geest begint met leren waarnemen.

Door regelmatig te oefenen, kun je ontdekken hoe je je aandacht bewuster richt en hoe je anders kunt omgaan met gedachten, emoties en prikkels.

Dat betekent niet dat je geest altijd rustig zal zijn of dat je nooit meer boosheid, verdriet of onzekerheid zult ervaren.

Het betekent dat je leert om bewuster aanwezig te blijven bij wat je ervaart, zonder er voortdurend automatisch op te reageren.

In dit programma combineren we inzichten uit de klassieke Yogafilosofie met concentratie, meditatie, aandachtsoefeningen en zelfonderzoek.

Zo ontwikkel je niet alleen kennis over de werking van de geest, maar leer je vooral door je eigen beoefening.

Een eeuwenoude wijsheid, een praktische beoefening

Wat is de Bhagavad Gita en wat heeft dit met Yoga te maken?

De Bhagavad Gita is een eeuwenoud geschrift uit de hindoeïstische traditie en maakt deel uit van het Indiase epos de Mahabharata.

Het geschrift bestaat traditioneel uit 700 verzen en beschrijft een gesprek tussen prins Arjuna en Krishna, die optreedt als zijn wagenmenner en spirituele leraar.

Aan de vooravond van een grote veldslag wordt Arjuna overvallen door twijfel, verdriet en innerlijke verwarring. Hij weet niet meer wat hij moet doen en wendt zich tot Krishna voor raad.

Wat volgt, is een diepgaand gesprek over het leven, de menselijke geest, handelen, gehechtheid, zelfkennis en Yoga.

Yoga is meer dan lichaamshoudingen

Wanneer we tegenwoordig over Yoga spreken, denken veel mensen aan lichamelijke oefeningen, ademhaling en ontspanning. Maar binnen de klassieke Yogafilosofie omvat Yoga veel meer dan dat.

Yoga is ook een weg van aandacht, bewustzijn, zelfonderzoek en innerlijke ontwikkeling.

In de Bhagavad Gita onderwijst Krishna verschillende aspecten en wegen van Yoga. Hij legt onder andere uit hoe je bewuster kunt handelen, hoe gehechtheid en verlangens de geest beïnvloeden en hoe je door regelmatige beoefening en onthechting de geest kunt leren beheersen.

Een belangrijk onderdeel daarvan is het ontwikkelen van gelijkmoedigheid: leren omgaan met aangename en onaangename ervaringen zonder voortdurend door je reacties te worden meegesleept.

Van filosofie naar beoefening

In hoofdstuk 6 van de Bhagavad Gita beschrijft Krishna hoe de rusteloze geest door beoefening en onthechting getraind kan worden.

Dat vormt een belangrijk uitgangspunt voor De geest als bondgenoot.

Gedurende acht weken onderzoeken we geselecteerde verzen uit de Bhagavad Gita en verbinden we deze met praktische oefeningen in aandacht, concentratie, meditatie en zelfonderzoek.

Je leert niet alleen wat het geschrift over de geest vertelt, maar onderzoekt vooral hoe je deze inzichten kunt toepassen in je eigen leven.

Je hoeft hiervoor geen ervaring met Yoga te hebben of de Bhagavad Gita eerder gelezen te hebben.

Want Yoga is niet alleen iets wat je op een mat beoefent. Het is ook een manier waarop je leert omgaan met jezelf, anderen en het leven.

Wat ga je leren?

Het programma bestaat uit acht lessen die elkaar aanvullen.

Les 1 — Leer je geest kennen

Bhagavad Gita 6.5–6

Wat verstaan we binnen de Bhagavad Gita onder de geest? Hoe beïnvloedt je geest je gedachten, gevoelens en handelen?

Je maakt kennis met het onderscheid tussen automatisch reageren en bewust waarnemen.

We beginnen met een eenvoudige aandachtsoefening en onderzoeken wat je tijdens die beoefening over je eigen geest ontdekt.

Les 2 — Leer je aandacht richten

Bhagavad Gita 6.26

Je wilt je aandacht ergens bij houden, maar je geest dwaalt af. Hoe komt dat? En wat kun je doen wanneer je merkt dat je aandacht ergens anders naartoe is gegaan?

Je leert hoe je je aandacht steeds opnieuw kunt richten en oefent met concentratie.

Niet door gedachten te onderdrukken, maar door de afdwaling te herkennen en bewust terug te keren naar het gekozen aandachtspunt.

Les 3 — Begrijp je gedachten en emoties

Bhagavad Gita 2.62–63

Hoe kunnen gedachten uitgroeien tot verlangens, gehechtheid, frustratie en boosheid?

Je onderzoekt de samenhang tussen waar je aandacht naartoe gaat, wat je denkt, wat je voelt en hoe je reageert.

Met behulp van zelfonderzoek leer je terugkerende patronen bij jezelf herkennen.

Les 4 — De invloed van je zintuigen

Bhagavad Gita 2.58

De hele dag door ontvang je indrukken via je zintuigen. Geluiden, beelden, gesprekken en andere prikkels kunnen je aandacht voortdurend naar buiten trekken.

Wat doet dat met je geest?

Je onderzoekt hoe zintuiglijke indrukken je aandacht beïnvloeden en maakt kennis met het bewust terugtrekken en richten van je aandacht.

Les 5 — De kunst van het loslaten

Bhagavad Gita 2.47–48

Hoe vaak ben je bezig met wat iets moet opleveren? Met verwachtingen, resultaten of de wens dat dingen anders verlopen?

Je onderzoekt het verschil tussen betrokken handelen en gehechtheid aan het resultaat.

Wat betekent het om je volledig in te zetten en tegelijkertijd te leren loslaten wat je niet volledig in de hand hebt?

Les 6 — Gelijkmoedigheid ontwikkelen

Bhagavad Gita 2.48

Het leven brengt aangename en onaangename ervaringen met zich mee. Succes en teleurstelling, plezier en verdriet, rust en onrust.

Hoe kun je leren om daar bewuster mee om te gaan?

Je onderzoekt je reacties op verschillende ervaringen en beoefent het ontwikkelen van gelijkmoedigheid.

Niet door gevoelens weg te drukken, maar door ze bewuster waar te nemen.

Les 7 — Bewust handelen in het dagelijks leven

Bhagavad Gita 3.19

Yoga houdt niet op wanneer je de Yogamat verlaat.

Hoe neem je aandacht en bewustzijn mee in je werk, relaties, gesprekken en dagelijkse keuzes?

Je onderzoekt hoe je minder automatisch kunt reageren en bewuster kunt handelen, ook wanneer het dagelijks leven veel van je vraagt.

Les 8 — Een levenslange beoefening

Bhagavad Gita 6.35

Het trainen van de geest vraagt om regelmatige beoefening en onthechting.

In deze laatste les kijken we terug op wat je hebt onderzocht en ervaren.

Welke patronen ben je gaan herkennen? Wat heb je ontdekt over je aandacht? Welke beoefeningen ondersteunen je?

Je ontwikkelt een persoonlijke beoefening die je ook na deze acht weken zelfstandig kunt voortzetten.

Hoe ziet een les eruit?

Iedere les bestaat uit drie onderdelen die elkaar versterken.

1. Studie en inzicht

We bestuderen een geselecteerd vers uit de Bhagavad Gita.

Ik licht de oorspronkelijke betekenis en filosofische context toe en laat zien hoe je de inzichten kunt onderzoeken aan de hand van herkenbare situaties uit het dagelijks leven.

Je hoeft hiervoor geen Sanskriet te kennen of eerder de Bhagavad Gita te hebben gelezen.

2. Beoefening en ervaring

Kennis alleen is niet voldoende om je geest te leren kennen en trainen.

Daarom maken we tijdens iedere les ruimte voor een passende beoefening, zoals concentratie, meditatie, ademwaarneming, aandachtsoefeningen of Yoga Nidra.

Je wordt uitgenodigd om zelf waar te nemen wat er gebeurt wanneer je je aandacht richt, wanneer gedachten opkomen en wanneer je geest afdwaalt.

3. Zelfonderzoek

Wat je tijdens een les ontdekt, neem je mee naar je dagelijks leven.

Met reflectievragen en praktische opdrachten onderzoek je bijvoorbeeld wanneer je automatisch reageert, waar je aandacht naartoe gaat en welke verwachtingen of verlangens je herkent.

Zo wordt de beoefening niet iets wat je alleen tijdens de les doet, maar iets wat steeds meer onderdeel kan worden van hoe je leeft.

Voor wie is dit programma?

Dit programma is voor jou als je nieuwsgierig bent naar de werking van je eigen geest en bereid bent om tijd en aandacht te geven aan je eigen beoefening.

Misschien heb je nog nooit Yoga of meditatie beoefend en wil je ontdekken hoe je je aandacht kunt trainen.

Misschien volg je al jarenlang Yogalessen, maar wil je je verder verdiepen in de mentale en meditatieve onderdelen van Yoga.

Of misschien ben je Yogadocent en wil je je eigen Yogabeoefening verdiepen, je kennis van de klassieke Yogafilosofie vergroten en meer inzicht krijgen in het trainen van de geest.

Ook als je vooral geïnteresseerd bent in zelfonderzoek en beter wilt begrijpen hoe je gedachten, emoties en reacties je dagelijks leven beïnvloeden, is dit programma voor jou.

Je hoeft geen ervaren Yogabeoefenaar/-docent te zijn. Wat telt, is je bereidheid om te oefenen, waar te nemen en jezelf met nieuwsgierigheid te onderzoeken.

Wat kan dit programma je brengen?

Wanneer je gedurende de acht weken regelmatig beoefent en ook buiten de lessen tijd maakt voor zelfonderzoek, kan het programma je helpen om:

  • je aandacht bewuster te leren richten;
  • meer focus te ervaren;
  • sneller te herkennen wanneer je geest afdwaalt;
  • meer inzicht te krijgen in je gedachten, emoties en terugkerende patronen;
  • minder automatisch te reageren op wat er in en om je heen gebeurt;
  • bewuster om te gaan met verlangens, verwachtingen en gehechtheid;
  • meer innerlijke rust, vrede en gelijkmoedigheid te ontwikkelen;
  • de praktische inzichten uit de Bhagavad Gita toe te passen in je dagelijks leven;
  • een zelfstandige beoefening van aandacht, bewustzijn en zelfonderzoek op te bouwen.

Het doel is niet om na acht weken volledige controle over je geest te hebben of nooit meer onrust te ervaren.

Het programma biedt je kennis, beoefeningen en handvatten waarmee je je eigen geest steeds beter kunt leren kennen en trainen.

Yoga is immers een levenslange beoefening.

Wat ontvang je?

Gedurende acht weken word je stap voor stap meegenomen in de praktische inzichten uit de Bhagavad Gita.

Het programma omvat:

  • 8 online lessen waarin we de Yogafilosofie verbinden met praktische beoefening en zelfonderzoek.
  • Begeleide beoefeningen om je aandacht, concentratie en bewustzijn te trainen.
  • Reflectievragen en schrijfopdrachten waarmee je de inzichten op jezelf en je dagelijks leven kunt betrekken.
  • Persoonlijke oefeningen voor thuis om tussen de lessen door zelfstandig te blijven beoefenen.
  • Een opbouw van acht thema’s die je helpen een basis te leggen voor verdere verdieping.
  • 12 maanden toegang tot de opnames van de lessen.

De precieze lesvorm, lesduur en eventuele toegang tot opnames worden bekendgemaakt bij de start van de inschrijving.

Wat vraagt dit programma van jou?

Je hoeft geen uren per dag te mediteren of je dagelijks leven volledig om te gooien.

Wel vraagt het programma om regelmaat, aandacht en de bereidheid om daadwerkelijk te beoefenen.

Want het trainen van de geest leer je niet alleen door erover te lezen of naar uitleg te luisteren.

Je leert door zelf te ervaren, waar te nemen en steeds opnieuw te oefenen.

Ook wanneer je aandacht afdwaalt. Ook wanneer je onrust ervaart. En juist wanneer het dagelijks leven niet verloopt zoals je had verwacht.

Over mij

Mijn eigen kennismaking met de Yogafilosofie begon al vroeg, zonder dat ik me daar destijds van bewust was.

Ik groeide op binnen de Vedische traditie van Sanatana Dharma. Mijn oma deelde verhalen en inzichten met mij die ik later tijdens mijn Yogaopleiding herkende in de Vedische geschriften en de Yogafilosofie.

Sindsdien is Yoga een nog belangrijker onderdeel van mijn leven geworden.

In mijn lessen en trainingen staat Yoga niet alleen als fysieke beoefening centraal, maar vooral als een weg naar binnen. Een levenslange beoefening van aandacht, bewustzijn en zelfonderzoek.

Vanuit mijn kennis en ervaring met Yoga, meditatie, Yoga Nidra en de klassieke Yogafilosofie begeleid ik je bij het ontdekken hoe je de inzichten uit de Bhagavad Gita zelf kunt onderzoeken en toepassen.

Niet alleen tijdens een les, maar juist ook in het dagelijks leven.

Veelgestelde vragen

Moet ik ervaring hebben met Yoga of meditatie?

Nee. Het programma is toegankelijk voor beginners en voor mensen die al langer Yoga of meditatie beoefenen. We beginnen bij het leren waarnemen en richten van je eigen aandacht.

Is dit een theoretische cursus over de Bhagavad Gita?

Nee. We bestuderen geselecteerde verzen uit de Bhagavad Gita, maar de nadruk ligt op praktische beoefening en zelfonderzoek. Je leert de filosofische inzichten begrijpen en onderzoekt wat ze voor jouw dagelijks leven kunnen betekenen.

Moet ik hindoe zijn of bepaalde spirituele overtuigingen hebben?

Nee. Je hoeft geen religieuze overtuiging aan te hangen om deel te nemen. Wel behandelen we de Bhagavad Gita met respect voor de oorspronkelijke filosofische en spirituele context.

Gaan we ook Yogahoudingen beoefenen?

De nadruk ligt op aandacht, concentratie, meditatie en zelfonderzoek. Het programma is geen fysieke Yogacursus. Waar passend kunnen eenvoudige lichaamsgerichte oefeningen onderdeel zijn van een les.

Wat als ik moeite heb met mediteren of concentreren?

Dan is dit juist iets wat je tijdens het programma kunt onderzoeken. Je hoeft je aandacht nog niet langdurig te kunnen richten. Je leert stap voor stap herkennen wanneer je aandacht afdwaalt en hoe je haar opnieuw kunt richten.

Kan ik meedoen als ik al heel lang Yoga beoefen?

Ja. Hoe lang je Yoga beoefent, zegt niet automatisch hoeveel ervaring je hebt met concentratie, meditatie of zelfonderzoek. Het programma biedt ook ervaren Yogabeoefenaars de gelegenheid om zich in deze onderdelen verder te verdiepen.

Wordt mijn geest na acht weken rustig?

Dat kan ik je niet beloven. Het doel is niet om alle gedachten of gevoelens te laten verdwijnen, maar om je geest beter te leren kennen, je aandacht te trainen en bewuster om te gaan met wat je ervaart. Daarmee kun je een basis leggen voor het ontwikkelen van innerlijke rust en vrede.

Hoeveel tijd moet ik naast de lessen vrijmaken?

Het is de bedoeling dat je ook tussen de lessen door regelmatig oefent. De beoefeningen en reflectieopdrachten zijn bedoeld om de inzichten in je dagelijks leven te integreren. Met een uur per les kom je al heel ver.

Jouw investering

Een investering in jezelf die verder reikt dan acht weken

Het trainen van de geest is geen vaardigheid die je in acht weken volledig onder de knie krijgt. Het is een beoefening die je gedurende je hele leven kunt blijven verdiepen.

Tijdens dit programma leg je een basis waarop je zelfstandig kunt voortbouwen. Je leert niet alleen je aandacht te richten en je gedachten en reacties beter te begrijpen, maar ontdekt ook hoe je deze inzichten kunt meenemen in je dagelijks leven.

Introductieprijs eerste groep: €179 inclusief btw

Reguliere prijs na de eerste editie: €249 inclusief btw.

Dit is inbegrepen:

  • 8 wekelijkse live online groepsbijeenkomsten van 75 minuten.
  • Begeleide oefeningen in aandacht, concentratie en meditatie.
  • Reflectievragen en opdrachten voor zelfonderzoek.
  • Praktische oefeningen voor thuis.
  • Ruimte voor vragen en het delen van ervaringen tijdens de bijeenkomsten.
  • 12 maanden toegang tot opnames van de lessen.

Ik werk bewust met een kleine groep van maximaal 10 deelnemers, zodat er ruimte is voor vragen, uitwisseling en persoonlijke aandacht.

Ik nodig je uit om gedurende acht weken tijd en aandacht te geven aan jezelf en je eigen beoefening.

Praktische informatie

Startdatum: donderdag 14 januari 2027
Laatste bijeenkomst: donderdag 4 maart 2027
Tijd: 20.00–21.15 uur
Duur: 8 weken
Locatie: live online
Groepsgrootte: maximaal 10 deelnemers

Introductieprijs: €179 inclusief btw
Reguliere prijs na de eerste editie: €249 inclusief btw.

Optioneel: een fysieke verdiepingsdag

Wil je de inzichten en beoefeningen uit het online programma verder verdiepen?

Op zaterdag 13 maart 2027 organiseer ik een fysieke verdiepingsdag in Gouda, speciaal voor deelnemers aan De geest als bondgenoot.

Tijdens deze dag nemen we uitgebreid de tijd voor meditatie, aandachtstraining, zelfonderzoek en het verder verkennen van de inzichten uit de klassieke Yogafilosofie.

Je krijgt de gelegenheid om langer bij de beoefening stil te staan, vragen te stellen en ervaringen uit te wisselen met andere deelnemers.

Praktische informatie

  • Datum: zaterdag 13 maart 2027
  • Tijd: 10.00–15.30 uur
  • Locatie: Gouda (Haven51 aan Oosthaven 51)
  • Deelname: optioneel, uitsluitend voor deelnemers aan het online programma
  • Investering: €119 inclusief btw, wanneer je de verdiepingsdag direct boekt bij je inschrijving voor het online programma.

Liever later beslissen? Dat kan ook. Bij een afzonderlijke boeking op een later moment bedraagt de investering €150 inclusief btw, mits er nog plaatsen beschikbaar zijn.

De verdiepingsdag is niet inbegrepen bij de prijs van het online programma.

Yoga als levenslange beoefening van aandacht, bewustzijn en zelfonderzoek.